Từ xưa đến nay, người phụ nữ Việt Nam mộc mạc, đời thường mà rạng rỡ tỏa sáng trong những trang sách vàng chói lọi của dân tộc. Họ trở thành những huyền thoại, thành nguồn cảm hứng bất tận cho văn học nghệ thuật. Vì thế, không gì ý nghĩa và nhân văn hơn khi suốt hơn một thế kỷ qua thế giới dành ngày 8 tháng 3 để tôn vinh phụ nữ.
Chào mừng kỷ niệm 116 năm ngày Quốc tế phụ nữ, đặc biệt dành sự trân trọng cho người phụ nữ Việt Nam vừa can trường bất khuất vừa dào dạt yêu thương thư viện nhà trường trân trọng giới thiệu đến quý thầy cô và các em học sinh cuốn sách “Nội tôi” của tác giả Bùi Tự Lực. Sách do nhà xuất bản Kim Đồng ấn hành năm 2023, được in trên khuôn khổ nhỏ xinh 12,5cm x 20,5cm, rất phù hợp với khả năng đọc, tiếp nhận thông tin của các bạn nhỏ.
Gói gọn trong 102 trang sách là 15 truyện ngắn được sắp xếp theo trình tự thời gian. Mỗi câu truyện ngắn ấy xâu chuỗi lại thành một câu truyện dài viết về người bà, người mẹ thứ hai của tác giả - Bà mẹ Việt Nam anh hùng Lê Thị Đỉnh. Thực sự cuốn sách như tạc lên chân dung một cuộc đời anh hùng của bà Lê Thị Đỉnh,nhưng được kể lại qua giọng văn của một đứa trẻ - cháu trai của bà.
Vì chiến tranh khốc liệt, nhân vật tôi trong truyện phải trải qua tuổi thơ thiếu vắng tình yêu thương của cha mẹ. Cha hoạt động cách mạng bị địch bắt, để cứu con trai và giải nguy cho gia đình chồng, người mẹ đành nuốt nước mắt gửi đứa con trai duy nhất cho bà nội để đi lấy chồng ở làng bên. Hai bà cháu sống nương tựa nhau ở vùng tạm chiến. Bà nội đã ngoài 70 nhưng bà vẫn làm ruộng, làm vườn để lo từng bữa cơm, miếng áo nuôi cháu khôn lớn:
“Bà nuôi tôi sớm tối cháo rau, khoai sắn cùng với giọng hát ru triền miên như suối nguồn thay cho sữa mẹ. Tuổi thơ tôi tròn căng những truyền thuyết, sự tích Lục Vân Tiên, Thoại Khanh Châu Tuấn ngấm vào trong tôi từ thuở chín, mười” (tr.39)
Không những thế bà còn bốc thuốc nam giúp đỡ người dân trong xóm, nghĩ ra nhiều mưu mẹo để đánh lừa kẻ thù, tích trữ lương thực tiếp tế cho cán bộ hoạt động bí mật. Thế nhưng, ngày đất nước thống nhất, cháu trai của bà (nay đã khôn lớn) sau bao nhiêu năm xa cách trở về quê hương thì nội không còn nữa. Bà đã mất tích vào đêm rằm tháng 7 năm 1972.
“Suốt cả tháng trời, tôi đi tìm bà nội như một kẻ mộng du, rảo khắp các chùa chiền, đền miếu với hi vọng có bàn tay nhân từ cứu vớt bà trong cơn hoạn nạn, nhưng không ai biết” (tr.93)
Tác phẩm khép lại với một cái kết có hậu, sau nhiều năm tìm kiếm, sau khoảng thời gian dài đằng đẵng, với hy vọng mòn mỏi, bà nội được tìm thấy và được quy về nghĩa trang gia tộc cùng ông bà, tổ tiên. Bà được Nhà nước truy tặng danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng”, đợt 1.
Đọc “Nội tôi” bạn đọc không những cảm nhận được tình yêu thương của hai bà cháu mà còn cảm nhận được tình yêu thương của người bà dành cho chiến sĩ, cho nhân dân, cho cách mạng. Xin được mượn lời của nhà văn Ma Văn Kháng để nói về vẻ đẹp của người bà trong cuốn sách “Bà nội” của nhà văn Bùi Tự Lực.
“Bà nội sống trọn vẹn một cuộc đời vừa bình thường giản dị vừa anh hùng cao cả đã trở thành người dẫn dắt từng bước đi cho con cho cháu, một nguồn sống tinh thần vĩnh cửu, một kỷ niệm bất diệt của tuổi thơ” (Nhà văn Ma Văn Kháng)
Ngày nay, phụ nữ Việt Nam đã vươn ra biển lớn, góp sức mình trong mọi lĩnh vực đời sống. Nhưng thời nào cũng thế, dù thời chiến hay thời bình người phụ nữ Việt Nam vẫn luôn như thế, luôn đẹp một cách vẹn tròn “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang”, là tấm gương ngời sáng cho thế hệ trẻ noi theo.